Chi phí ẩn của SWIFT: Vì sao mỗi lệnh chuyển tiền quốc tế tốn 600 USD

Khi ngân hàng báo phí chuyển tiền 45 USD, đó mới chỉ là phần nổi. Theo dữ liệu của Ngân hàng Thế giới, tổng chi phí chuyển tiền quốc tế qua ngân hàng trung bình lên tới 14,55%, cao nhất trong các kênh được theo dõi. Trong khi đó, các nền tảng thuần số chỉ tốn trung bình 3,55% cho cùng một giao dịch. Phần chênh lệch nằm ở tỷ giá: ngân hàng thường cộng thêm 2-4% so với tỷ giá thị trường, và khoản này không bao giờ hiện thành một dòng riêng trên sao kê. Với lệnh chuyển 10.000 USD, riêng phần chênh lệch tỷ giá ẩn này đã tốn 200-400 USD, chưa kể phí chuyển tiền niêm yết.

Với doanh nghiệp chuyển 50.000 USD ra nước ngoài mỗi tháng, các chi phí vô hình này cộng lại lên tới 12.000-24.000 USD mỗi năm. Đó là số tiền đang âm thầm rò rỉ khỏi biên lợi nhuận của bạn, tháng nào cũng vậy.

SWIFT không phải là hệ thống thanh toán, mà là mạng lưới truyền tin điện tử kết nối hơn 11.000 ngân hàng. Khi bạn chuyển tiền quốc tế, khoản tiền phải đi qua một đến ba ngân hàng trung gian (ngân hàng đại lý) trước khi đến tay người nhận. Mỗi ngân hàng trong chuỗi đều thu phí xử lý và cộng chênh lệch tỷ giá riêng.

Một khoản thanh toán từ Việt Nam sang Mỹ có thể đi qua bốn ngân hàng: ngân hàng của bạn, một ngân hàng đại lý trong khu vực, một ngân hàng đại lý tại Mỹ và cuối cùng là ngân hàng của người nhận. Mỗi chặng lại cộng thêm chi phí, thời gian chờ và sự thiếu minh bạch. Người gửi không biết từng ngân hàng trung gian đã trừ bao nhiêu. Người nhận thường nhận ít hơn dự kiến mà không rõ vì sao bị hụt. Tiền mất 2-5 ngày làm việc mới về, vì mỗi ngân hàng xử lý theo chu kỳ lô riêng.

Hãy cùng theo dõi một lệnh chuyển 10.000 USD từ Singapore sang Mỹ, qua ngân hàng truyền thống và qua nhà cung cấp tài khoản ảo.

Qua ngân hàng truyền thống: phí chuyển tiền đi 45 USD, phí ngân hàng trung gian 15-25 USD, phí ngân hàng nhận 10-20 USD, chênh lệch tỷ giá 3% tương đương 300 USD, và mất 3-5 ngày làm việc. Tổng chi phí thực: 370-390 USD.

Qua tài khoản ảo: một nền tảng như Woalet thu phí cố định 5-15 USD, chênh lệch tỷ giá 0,3-0,8% (30-80 USD), tiền về trong ngày hoặc ngày hôm sau, và mọi khoản phí đều minh bạch. Tổng chi phí thực: 35-95 USD.

Bạn tiết kiệm được 75-90%. Chỉ cần mỗi tháng thực hiện năm khoản thanh toán quốc tế, chênh lệch cả năm đã lên tới hàng chục nghìn USD.

Dù tốn kém, nhiều doanh nghiệp vẫn gắn bó với chuyển khoản ngân hàng vì ba lý do. Thứ nhất là thói quen: bộ phận tài chính xưa nay vẫn làm vậy, và muốn đổi thì phải mất công đánh giá nhà cung cấp mới. Thứ hai là cảm giác an toàn: ngân hàng tạo cảm giác đáng tin, dù các công ty fintech được cấp phép cũng giữ tiền khách hàng trong tài khoản tách biệt tại chính những ngân hàng hàng đầu đó. Thứ ba là không nắm rõ chi phí: nhiều người phụ trách tài chính thực sự không biết chênh lệch tỷ giá tốn bao nhiêu, vì khoản này chưa bao giờ được tách riêng.

Project Nexus, sáng kiến do BIS dẫn dắt nhằm kết nối các hệ thống thanh toán tức thì trong ASEAN, ra mắt năm 2026 và sẽ gây thêm áp lực lên SWIFT ở mảng thanh toán cá nhân và SME. Khi đó, một doanh nghiệp nhỏ ở Thái Lan có thể nhận tiền từ người mua ở Malaysia chỉ trong vài giây, bằng đồng baht, không qua chuỗi ngân hàng trung gian và không mất 3-5% phí chuyển tiền.

Ba bước giúp cắt giảm chi phí thanh toán quốc tế ngay lập tức. Thứ nhất, kiểm tra chi phí thực tế: yêu cầu ngân hàng cung cấp bảng kê chi tiết, bao gồm tỷ giá đã áp dụng so với tỷ giá thị trường tại thời điểm chuyển. Hầu hết doanh nghiệp đều bất ngờ trước mức chênh lệch này.

Thứ hai, mở tài khoản ảo bằng những đồng tiền bạn giao dịch thường xuyên. Với tài khoản ảo USD, khách hàng Mỹ thanh toán cho bạn như chuyển khoản trong nước, không cần chuyển tiền quốc tế. Tương tự với SGD, EUR, GBP, AUD và hơn 30 loại tiền tệ khác.

Thứ ba, giữ số dư bằng nhiều loại tiền tệ và chỉ quy đổi khi tỷ giá có lợi, thay vì quy đổi ở mọi giao dịch. Tài khoản đa tiền tệ giúp bạn thoát khỏi cảnh bị ngân hàng quy đổi bắt buộc mỗi khi có tiền về.

Woalet cung cấp tài khoản ảo bằng 34 loại tiền tệ, tỷ giá minh bạch và không phí ẩn, để bạn luôn biết chính xác chi phí của mỗi lệnh chuyển trước khi xác nhận.